Posts mit dem Label 9а. "ХАА-н Шинжлэх Ухаан" сэтгүүл/ Мал эмнэл зүй werden angezeigt. Alle Posts anzeigen
Posts mit dem Label 9а. "ХАА-н Шинжлэх Ухаан" сэтгүүл/ Мал эмнэл зүй werden angezeigt. Alle Posts anzeigen

Сарлагийн тугалын дархлааны зарим эрхтнүүдийн бичил бие бүтцийн судалгаа Dienstag, 19. Februar 2008

The Journal of Agricultural Science Nr. 1(01), pp. 34-39
ХАА-н Шинжлэх Ухаан сэтгүүл №1(01), хуудас 34-39

Á.̺íãºí- Î÷èð1, Ä.Ãàíáîëä1, À.Àëòàí÷èìýã1, Ñ.Ãàíáàò2
1- Ìàë ýìíýëãèéí õ¿ðýýëýí
2- Ìàë ýìíýëýã, áèîòåõíîëîãèéí ñóðãóóëü

Õóðààíãóé
Ñàðëàãèéí òóãàëûí ñýðýý áóë÷èðõàé áà òóíãàëàãèéí çàíãèëààíû ¿ëýìæ áà áè÷èë á¿òöèéã ñóäëàâ. Á¿òöèéí õóâüä áóñàä òºðëèéí òºë, ìàë àìüòíû äýýðõ ýðõòí¿¿äòýé àäèë á¿òýöòýé áàéâ. Ñýðýý áóë÷èðõàé áîëîí òóíãàëàãèéí çàíãèëàà íü òîì ìàëûíõòàé õàðüöóóëáàë öóñíû ñóäñààð áàÿëàã áàéãàà íü òóãàëûí ºñºëòèéí ¿å, òóõàéí ýðõòíèé ¿éë àæèëëàãààíû îíöëîãòîéãîî õîëáîîòîé áàéæ áîëîõ þì. Ò¿¿í÷ëýí ñýðýý áóë÷èðõàéä Ãàññàëèéí áèåíöýð ýëáýã, õàðèí òóíãàëàãèéí çàíãèëààíä ïëàçìò ýñ áà ìàêðîôàãèéí òîî öººí áàéâ.

Ò¿ëõ¿¿ð ¿ã
Ñýðýý áóë÷èðõàé, òóíãàëàãèéí çàíãèëàà, ýñ ¿ðæëèéí òºâ, Ãàññàëèéí áèåíöýð, ïëàçìò ýñ

ABSTRACT
Both macro and micro structures of yak calf thymus and lymph nodes were investigated. As a result it has been revealed that their structures were similar to those in other animals. As composed to that in nature animal, both thymus and lymph node are rich with blood vessels, and it can be associated with the calf growth period and features of these organs Gassall’s corpuscles are abundant in the thymus, whereas quantity of plasmocyte and macrophage are fewer in lymph nodes.


Read more...

Investigation on acidity and bioelectric potentials in stomachs of lambs and yak calves

The Journal of Agricultural Science Nr. 1(01), pp. 25-33
ХАА-н Шинжлэх Ухаан сэтгүүл №1(01), хуудас 25-33

ХУРГА, САРЛАГ ТУГАЛЫН ХОДООДНЫ ХҮЧИЛЛЭГ ЧАНАР, БИОЦАХИЛГААН ИДЭВХИЙГ СУДАЛСАН ДҮН

Д.Нармандах 1,Тарнуев, Ю.А.2

1-ХААИС, Мал эмнэлэг, биотехнологийн сургууль
2-ОХУ, Буриадын Хөдөө аж ахуйн академи

Хураангуй
Хóðãà, ñàðëàã òóãàëûí ñàðûí áîéæèëò õ¿ðòëýõ ¿åèéí õîäîîäíû àãóóëàãäàõóóíы хүчиллэг чанар,биоцахилгаан идэвхийн хөдлөл зүйг ºëºí áîëîí õºõ¿¿ëñýíèé äàðààõ 5-6 öàãèéí òóðø õàðüöóóëàí ñóäëàæ, ¿íýëãýý ºãөх зорилгоор энэхүү судалгааг ñºí þì. Ñóäàëãààíû ÿâöàä íÿëõ õóðãàíû (2 õîíîãòîé) õîäîîäíû àãóóëàãäàõóóíû íèéò õ¿÷èëëýã, õºõ¿¿ëñýíèé äàðààõ ýõíèé öàãò õºõñºí ñ¿¿ãýýð øèíãýëýãäýí ñààðìàãæèæ, ìàãàäëàëòàé áóóðñíàà äàðààãèéí äýýæèíä ààæìààð íýìýãäýõ áºãººä ò¿¿íèéã äàãàëäàí îð÷íû pН-èéí òºâøð¿¿ëýã ºëºí ¿åèéíõýýñ ñóë ø¿ëòëýã òàë ðóó õýëáèéæ öààøäàà ýðãýí ñýðãýõ áîëîâ÷ 5.00-ааñ òºäèéëºí äîîø îðîõã¿é ïåïñèíèé èäýâõ ñóë, ÷ºëººò äàâñíû õ¿÷èë èëэрдэгã¿éг òîãòîîæýý.Õóðãàíû õîäîîäíû àãóóëàãäàõóóíû äýýð äóðäñàí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéí õºäëºë ç¿éòýé ò¿¿íèé õàíûí áèîöàõèëãààí èäýâõèéí åðºíõèé òºâøèí, õîäîîäíû öàõèëãààí áè÷ëýãèéí (ÝÃÃ) òýëö, õýìæýý óðâóó õàìààðàëòàé áóþó ºëºí ¿åèéíõýýñ õºõ¿¿ëñýíèé äàðààõ ýõíèé öàãò ýð÷èìòýé íýìýãäýæ öààøäàà õ¿÷èëëýã ÷àíàð, ðH-èéí ýðãýí ñýðãýõèéí õýðýýð áóóðäàã àæýý. Äýýðõ ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéí òîîí óòãà õóðãàíû áîéæèëòûí õîíîãèéí äàãóó ààæìààð íýìýãäýж, чөлөөт HCI –èéí илрэх хугацаа богиносохын õàìò òýäãýýðèéí õºõ¿¿ëñýíèé äàðààõ áóóðàëò ÷ áàãñàõ áºãººä áèîöàõèëãààí èäýâõèéí åðºíõèé òөâøèí , ýð÷èì, õºõ¿¿ëñýíèé äàðààõ öàãò ñàéæèðäàã. Сàðëàã òóãàëûí õîäîîäíû àãóóëàãäàõóóíû õүчиллэг чанар, áèîöàõèëãààí èäýâõèéí åðºíõèé òөâøèí, òýëö çýðýã үзүүлэлтүүдийн өëºí áîëîí õºõ¿¿ëñýíèé äàðààõ ¿åèéí õºäëºë ç¿é õóðãàíä ÿâóóëñàí ñóäàëãààãààð èëð¿¿ëñýí ç¿é òîãòîëòîé îéðîëöîî áàéâ. Ãýõäýý õóðãàíû õîäîîäíû õàíûí áèîöàõèëãààí èäýâõ, àãóóëàãäàõóóíûõ íü õ¿÷èëëýã ÷àíàð, ïåïñèíèé óóðàã çàäëàõ идэвхи òóõàéí íàñíû ñàðëàã òóãàëûíõààñ ºíäºð òөâøèíä õýëáýëçýíý.

Түлхүүр үг
ходоодны агуулагдахуун, хүчиллэг,давсны хүчил, биоцахилгаан идэвх

Abstract
Acidity and bioelectric potentials in the stomachs of lambs and yak calves under one month of age were investigated. Measurements of major parameters were taken before suckling and during six hours afterwards, and compared. The stomach acidity of two-day old lambs decreased significantly through the neutralizing effects of milk during the first hour after suckling, and starts to increase thereafter. However, the pH-level did not fall under 5.00, and low activity of pepsin and absence of hydrochloric acid were determined. Changes in these parameters correlate with the level of bioelectric potential, and the level and the amplitude of electrogastrogram (EGG) in the stomach disproportionally i.e. the latter parameters increase intensively during the first hour after suckling, and decrease when the level of acidity starts to recover thenceforth. Quantities of above parameters gradually increase along with the aging of lambs while the duration of the presence of hydrochloric acid reduces. Also, the quantitative decrease of these parameters after suckling becomes less intensive. The level of bioelectric potential, on the other hand, increases during the first hour after suckling. Measurements of the acidity, the level of bioelectric potential and the amplitude of the EGG in yak calves’ stomachs before and after suckling provided similar results as those measured in lambs’ stomachs. However, deviations of the bioelectric potential and the acidity in the stomach, and the protein degrading function of pepsin were stronger in lambs than in yak calves of same age.


Read more...

Голын хорын (Cicuta virosa L.) фитохими, эм зүйн зарим судалгаа

The Journal of Agricultural Science Nr. 1(01), pp. 19-24
ХАА-н Шинжлэх Ухаан сэтгүүл №1(01), хуудас 19-24

ª. Æàðãàëñàéõàí1, ß.Ãàíáîëä1, Ñ. Æàâçàí2
1-Мал эмнэлгийн х¿рээлэн
2-Õèìè, õèìè òåõíîëîãèéí õ¿ðýýëýí

Õóðààíãóé
Ãîëûí õîðûí (Cicuta virosa.L) 7-ð ñàðä àâñàí ¿íäýñ áîëîí ãàçðûí äýýä õýñãèéí äýýæíèé ãåêñàí, õëîðîôîðì, ýòèëàöåòàò, áóòàíîëûí õàíäàíä õîðäóóëàã÷ áîäèñ öèêóòîòîêñèí èëýð÷ áàéíà. Ýäãýýðýýñ õëîðîôîðìûí õàíäàíä èë¿¿ èõýýð èëýð÷ áàéëàà. Ýíý óðãàìëûí õèìèéí ñóäàëãààã õèéí õðîìàòîãðàôûí àðãààð õèéæ ¿íýðò íýãäýë 3, àëêàëîèä 3, òîñíû õ¿÷èë 2, ýôèð 1, ñòåðîë 1 àãóóëàãääàãûã àíõ óäàà òîãòîîëîî.
Ãîëûí õîðûí 20% -èéí õàíäíû ¿õ¿¿ëýõ äóíäàæ òóí íü 3.3 ã/êã áóþó 3300 ìã/êã áàéíà. Ýíýõ¿¿ õàíäíû ¿éë÷ëýëýýð ëàáîðàòîðèéí àìüòàíä àðõàã õýëáýðèéí õóðèìòëàë ¿¿ñ÷, òýð íü àìüòíû ýëýã, äýë¿¿, òóíãàëàãèéí çàíãèëàà òîìðîõ, ìºí óóøèãíèé ºí㺠ººð÷ëºãäºõ, ýìãýãøèõ áàéäëààð èëýð÷ áàéíà.

Ò¿ëõ¿¿ð ¿ã
Ø¿õýðòýíèé îâîã, õðîìàòîãðàôè, õîðîí ÷àíàð, õîðäëîãî.

Abstract
Investigation of hexan, chloroform, ethilacetata and buthanol extract’s of root and aerial parts of cicuta virosa.L, collected in june resulted in detecting cicutatoxin especially in large amonut in chloroform extract. The chemical examination of C, V, L was carried out by gas chromatography and for the first time were detected 3 aromatic combinations, 3 alcaliod, 2 oil acids, 1 ether and 1 sterol.
Approximate lethal dose of 20% C, V, L extract was fixed at 3.3 g/kg or 3300 mg/kg.
The toxin of extracts accumulated chronically in organisms of experimented animals. The pathological changes are; enlargements of liver, spleen and lymphnode.


Read more...

Хувьсанги хунчир (Astragalus variabillis)-ын хордлогоос сэргийлэхэд дархлаат ийлдсийг хэрэглэх нь

The Journal of Agricultural Science Nr. 1(01), pp. 14-18
ХАА-н Шинжлэх Ухаан сэтгүүл №1(01), хуудас 14-18

Ц.Мºнхжаргал1, Я.Ганболд 1, Ä.Ñýëýíãý2 , Ñ.Ñóãàð 3
1 Ìàë Ýìíýëãèéí Õ¿ðýýëýí
2 ØÓÀ-èéí Õèìè, Õèìèòåõíîëîãèéí Õ¿ðýýëýí
3 Óëñûí Ìàë Ýìíýëýã Àðèóí Öýâðèéí Òºâ Ëàáîðàòîðè
muugii_f@yahoo.com

Хураангуй
Õóâüñàíãè õóí÷èðûí õîðäëîãыг эмчлэн сэргийлэх зорилгоор уг ургамлын нийлбэр алкалоидыг ялган авч химийн хамаарлыг илрүүлэн, äàðõëààò èéëäэñ бэлтгэж, түүний таньцыг тогтооâ. Èндолизидины уламжлалын алкалоид нь мал, амьтны биед эсрэг бием үүсгэдэг болохыг судлан, уг ургамлын малд үүсгэх хордлогыг оношлох, түүнээс сэргийлэх эмчлэх бэлдмэлд үндэслэн арга боловсруулав.

Ò¿ëõ¿¿ð ¿ã
Íèéëáýð àëêàëîèä, Äàðõëààò èéëäýñ, Таньц, Хроматограф, Иммунизаци.


Read more...

Results on some physiological data of sheep treated with alimonzol

The Journal of Agricultural Science Nr. 1(01), pp. 10-13
ХАА-н Шинжлэх Ухаан сэтгүүл №1(01), хуудас 10-13

ÀËÜÌÎÍÇÎË ÒÓÐØÑÀÍ ÕÎÍÈÍÛ ÔÈÇÈÎËÎÃÈÉÍ ÇÀÐÈÌ ¯Ç¯¯ËÝËÒÈÉà ÑÓÄËÀÑÀÍ Ä¯ÍÃÝÝÑ

Á.Áàòòîãòîõ1, Ã.Áàòöýöýã2, È.Õàòàíáààòàð2, À.Ýðäýíýáààòàð2, Á.Áÿìáàà3, Ç.Áàòñүõ2
1– “Öàãààí çàëàà àãâåò” ÕÕÊ, 2-Ìàë ýìíýëãèéí õүðýýëýí, 3-Õөäөө àæ àõóéí èõ ñóðãóóëü

Õóðààíãóé
Òóðøëàãûí 1-ð á¿ëãèéí õîíèíû àìüñãàëûí òîî Àëüìîíçîë îëãîñîí (1 ìë/10 êã òóí)-îîñ õîéø 24 öàãèéí òóðø íýìýãäýýä (23.0±18.8), 48 äàõü öàãààñ ýõëýí áóóð÷ (22.2±18.5) áàéõàä äýýðõ áýëäìýëèéã 2 ìë/10 êã áîëîí 3 ìë/10 êã òóíãààð îëãîñîí õîíèíû äýýðõ ¿ç¿¿ëýëò ýõíèé 12, 72 äàõü öàãóóäààä áóóðààä (20.6-19.6 õүðòýë), öààøèä 24-48 äàõü öàãò íýìýãäñýí (21.4 áîëîí 22.8). Íýãäүãýýð áүëãèéí õîíèíû ñóäàñ ëóãøèõ òîî Àëüìîíçîë îëãîñíîîñ õîéø 12-24 äýõ öàãóóäàä áàãàñààä (70.4-70.2) öààøèä íýìýãäýí òóðøëàãà ýõëýõ үåèéíõòýé àäèë áîëñîí áàéõàä 2-ð áүëãèéí õîíü - 12 áîëîí 48 äàõü öàãóóäàä áóóðààä (70.2 áîëîí 70.4), 72 äàõü öàãààñ íýìýãäýæ áàéíà. Äýýðõ áýëäìýëèéã îëãîñíîîñ õîéø 6 öàãèéí äàðàà 1-ð áүëãèéí õîíèíû ãүçýýíèé àãøèëò íýìýãäýýä (íýã ìèíóòàä 2 óäàà) öààøèä áóóðñàí ÷ ñóäàëãàà ýõëýõ үåýñ èëүү (1.6-1.8) áàéñàí áîë 2 áà 3-ð áүëãèéí õîíèíä äýýðõ áýëäìýëèéã îëãîñíîîñ õîéø óã ¿ç¿¿ëýëò çóãóóõàí öººð÷ (1.8 -1.0 áîëîí 1.6 – 1.2) áàéíà.

Abstract
Results showed the increasing heart beat and respiratory rhythm depending upon the increasing doses of treatment in mongol sheep. However, the ruminal motility of all sheep was considerably decreased.


Read more...

SPECIFIC DIAGNOSTIC AND PREVENTION METHODS FOR SWINE SALMONELLOSIS - ÃÀÕÀÉÍ ÑÀËÌÎÍÅË˨ÇÛà ÎÍÎØËÎÕ , ÑÝÐÃÈÉËÝÕ ªÂªÐÌªÖ ÀÐÃÀ

The Journal of Agricultural Science Nr. 1(01), pp. 3-9
ХАА-н Шинжлэх Ухаан сэтгүүл №1(01), хуудас 3-9

ÃÀÕÀÉÍ ÑÀËÌÎÍÅË˨ÇÛà ÎÍÎØËÎÕ, ÑÝÐÃÈÉËÝÕ ªÂªÐÌªÖ ÀÐÃÀ

Á. Íàðàíãýðýë, À.¨íäîíäîðæ
Ìàë ýìíýëãèéí õ¿ðýýëýíãèéí õàëäâàðò ºâ÷èí äàðõëàà ñóäëàëûí ëàáîðàòîðè
bnaran2001@yahoo.com

Õóðààíãóé
Ìàíàé óëñ çàõ çýýëèéí ýäèéí çàñàãò øèëæñýíýýñ õîéø ãàõàéí æèæèã äóíä àæ àõóéíóóä îëíîîð áàéãóóëàãäàæ îäîîãîîð 32800 òîëãîé ãàõàé ¿ðæ¿¿ëæ áàéãàà áîëîâ÷ òýäýíä òàâèõ ìàë ýìíýëýã, àðèóí öýâðèéí õÿíàëò õàíãàëòã¿é áàéíà. Òèéìýýñ õ¿íñíèé àþóëã¿é áàéäàë, õ¿í àìûí ýð¿¿ë ìýíäèéã õàìãààëàõ çîðèëãîîð ãàõàéí ñàëìîíåëë¸ç ºâ÷íèéã ñóäëàæ îíîøëîõ, ýì÷ëýõ, óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ çàéëøã¿é øààðäëàãàòàé áàéíà. Ýíý çîðèëãîîð õ¿í àìûí õ¿íñíèé àþóëã¿é áàéäàë áîëîí ãàõàéí àæ àõóé ýðõëýã÷äýä ýäèéí çàñãèéí èõýýõýí õîõèðîë ó÷ðóóëäàã ãàõàéí ñàëìîíåëë¸ç ºâ÷íèéã ººðèéí îðíû íºõöºëä ñóäëàí ¿¿ñãýã÷èéã èëð¿¿ëæ, îíîøëóóð, óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ âàêöèí áýëòãýí ñîðèâ. Ñóäàëãààíû ÿâöàä 508 ýìãýãò ìàòåðèàë, áààñíû äýýæíýýñ 1088 ñàëìîíåëë òºñò ºñãºâºð ÿëãàí àâ÷ òýäíèéãýý öààø íü áàêòåðèîëîãè, áèîõèìè, ìîðôîëîãè, Ïîëèìåðàçèéí Ãèíæèí Óðâàëààð øèíæèëñíèé ä¿íä íóòãèéí 11 îìîã èëð¿¿ëýâ. Ãàõàéíààñ ÿëãàñàí íóòãèéí 11 îìîã íü ºñãºâºðæèëò áóäàãäàõ áàéäàë, õýëáýð ç¿é, áèîõèìèéí èäýâõè çýðãýýðýý Salmonella typhisuis-èéí ñòàíäàðò õýâøèëòýé ä¿éöýæ áàéâ. Ñàëìîíåëëèéí ¿¿ñãýã÷èéã ÿëãàõûí òóëä Ýíäî, Ìàê Êîíêåé, Áðèëëèàíò íîãîîí, Âèñìóò ñóëüôèò çýðýã ñîíãîìîë àãàðóóäûã àøèãëàâ. Îìãèéí áèîõèìèéí øèíæ ÷àíàðûã Ãèññèéí îð÷èí, API-20E ñèñòåì áîëîí í¿¿ðñ óñ, ñàõàðóóäûí äèñê àøèãëàí òîäîðõîéëîâ. Îìãèéí õîðóó ÷àíàð LD-50 (Lethalis dosis 50), DLM (Dosis Lethalis minimium) - èéã öàãààí õóëãàíà õàëäâàðëóóëæ òîãòîîõîä ºíäºð õîðóó ÷àíàðòàé áàéâ. Øèíæèëãýýíèé ä¿íä îìãóóäûã öààøèä ýñðýãòºðºã÷ áîëîí âàêöèí ¿éëäâýðëýëä àøèãëàõ áîëîìæòîéã íü òîãòîîâ. Íóòãèéí îìãóóäààñ 2 òºðëèéí Íààëäóóëàõ Óðâàëûí “Î” áîëîí Íýâ÷èí Òóíàäàñæèõ Óðâàëûí ïîëèñàõàðèäûí “Â” ýñðýãòºðºã÷ áýëòãýí ñîðèõîä ºíäºð òàíüöòàé, ºâºðìºö èäýâõèòýé áàéâ. Íóòãèéí îìãèéí ñàëìîíåëë¸çîîñ ñýðãèéëýõ õîðã¿éæ¿¿ëñýí âàêöèí íü àðèóí, õîðã¿é äàðõëàà òºð¿¿ëýõ ºíäºð èäýâõèòýé, õàìãààëàõ èäýâõè íü 85% áàéëàà. Ñóäàëãààíû ä¿íä 2 òºðëèéí îíîøëîãîîíû ýñðýãòºðºã÷, ýåðýã èéëäýñ, âàêöèí áýëòãýõ òåõíîëîãè òýäãýýðèéã øàëãàõ, õýðýãëýõ çààâàð, ñòàíäàðò á¿õèé òåõíèêèéí 12 áàðèìò áè÷èã áîëîâñðóóëæ ýðõ ç¿éí áàòàëãààæóóëàëò õèéâ.

Ò¿ëõ¿¿ð ¿ã
Íóòãèéí îìîã , Salmonella typhisuis, îíîøëóóð, âàêöèí, ñòàíäàðò

Abstract
In our country during the transition period into market economy were established many swine farms of small and midlle scale, in which are breeding approximately 32800 pigs. But in these farms the veterinary service and sanitation control is unsatisfactory. Therefore, in Mongolia faceing a needs to establish a satisified veterinary control system. The swine salmonellosis causes a big economic damage for pig farmers and food safety aspects of the country.
The purpose of the study were to isolate causative agents and characterize them by cultural, morphological and biochemical properties. And using these isolates had prepared and evaluated antigens for diagnostic tests and inactivated vaccine against swine salmonellosis. Totaly 508 pathological samples were investigated and from them isolated 1088 causative agants lSalmonella spp. From above mentioned agents 11 were identified as a Salmonella typhisuis by cultural, microbiological and biochemical characteristics, which were determined by cultivation on differential mediums such as Endo, Mac Konkey, Brilliant green and Bismuth sulphide agars, Gess medium, disces of carbohydrates and sucrosis and API-20E system, respectively. Finally these isolates were differented by by PCR (Polymerase chain reaction ) as a Salmonella typhisuis. These strains were inoculated subcutaneously into white mice to define it’s virulence and DLM (Dosis Lethalis minimium) and LD50 (Lethalis dosis 50), were determined. Furthermore, we determined the possibilyty to use these field strains for preparation of antigens and inactivated vaccine. ‘O’ antigen for agglutination and agar gel immunodiffusion tests were prepared from these strains. These two different kinds antigens for agglutination and agar gel immunodiffusion tests possess specific quality and high titres.
The model of inactivated vaccine against swine salmonelosis on the control animals showed a characteristics such as a streille, non toxic, and with the high 85 percent protection on animals.


Read more...